Violetta i Romuald Nowak
Bateria cyplowa im. kmdr ppor. Heliodora Laskowskiego

Traktat Wersalski przyznał II Rzeczypospolitej część Pomorza wraz z Półwyspem Hel. Nieliczna wówczas Polska Marynarka Wojenna nie mogła zapewnić bezpieczeństwa granicy morskiej i dlatego sformowano Pułk Artylerii Nadbrzeżnej i prowadzono studia poświęcone ufortyfikowaniu i obronie Wybrzeża. Zwrócono uwagę na dogodne położenie i znaczenie Półwyspu Helskiego. Projekty przewidywały ustawienie tu baterii ciężkich dział kal. 240mm do 350 mm i licznych baterii dział mniejszych.


Podejmowane od 1926 r. próby zakupu dział: w Estonii, w czechosłowackich zakładach "Skoda" i w zakładach "Schneider" we Francji - z różnych powodów nie doszły do skutku. Wreszcie dzięki staraniom Szefa Artylerii i Uzbrojenia Kierownictwa Marynarki Wojennej kmdr ppor. inż. artylerii morskiej H. Laskowskiego (1898-1936), wiosną 1933 r., szwedzka firma "Bofors" złożyła KMW ofertę dostawy 4 armat wzoru 30 kal. 152,4mm.


Wiosną 1935 r. przystąpiono do prób poligonowych i rozpoczęto budowę stanowisk baterii. Prace budowlane wykonała prywatna firma "Jaskólski, Brygiewicz i Spółka". Wstępny projekt wykonał Szef Fortyfikacji Wybrzeża Morskiego mjr Rudolf Fryszkowski (1889-1953), pomiary i plan usytuowania dział - inż. Henryk Wagner (1878- ).Autorem koncepcji ustawienia armat na stanowiskach był Szef Budownictwa KMW, kmdr por. inż. Tadeusz Kinel, a szczegółowy projekt stanowisk dział wykonał por. inż. sap. Ziemomysł Dołega Ochocki (1901- ) z Szefostwa Fortyfikacji Wybrzeża Morskiego.


W VI-IX' 35 na pokładzie transportowca MW "Wilia" przypłynęły do Gdyni szwedzkie armaty. Już w czasie budowy stanowisk okazało się, że Służba Uzbrojenia MW nie dysponuje odpowiednim sprzętem do montażu , ale rozwiązano ten problem we własnym zakresie.
Z Gdyni armaty dostarczono do Helu koleją i wyładowano przy pomocy specjalnie sprowadzonego z Radomia dźwigu kolejowego. Mimo kłopotów technicznych, ustawienie dział przebiegło sprawnie.

     Na koniec wykonano prace maskownicze według projektu por. inż. sap. W. Ochockiego i przeprowadzono próby strzelania (X.1935r.).
Bateria, składająca się ostatecznie z 4 stanowisk 152,4mm.