Ulica Wiejska
Jeszcze w latach 20. XX wieku Hel był
przykładem prawie idealnej ulicówki, z budynkami regularnie
ustawionymi po obu stronach tej jedynej arterii. Przywrócona w
roku 1992 jej przedwojenna nazwa: "Wiejska" (wcześniej
nazywała się ulicą gen. Waltera), wywodzi się z okresu, gdy
po utracie w roku 1872 praw miejskich Hel stał się na blisko
100 lat osadą wiejską. Lokacja miasta wzdłuż wyniesionego po
stronie zatokowej Półwyspu, 600-metrowego wału wydmowego
tworzącego obecnie oś ulicy, miała miejsce w X V wieku.
Nastąpiła ona w momencie powolnego upadku Starego Helu,
pierwotnej osady, która znajdowała się około 1,5 kilometra na
północ od obecnej miejscowości, w miejscu zajmowanym dziś
przez port Marynarki Wojennej. Nowe miasto starano się ulokować
w bezpiecznej odległości od brzegu, ale i tak okazało się,
że już w XIX wieku, spiętrzone przez sztormy wody dosięgły
zabudowań miasta, niszcząc także w roku 1863 front kościoła
ewangelickiego i podmywając jego wieżę. Ograniczona
długością waha wydmowego przestrzeń, na której lokowano
budynki, zmusiła helan do wprowadzenia ścisłych zasad
obowiązujących przy wznoszeniu domów.
Reprezentacyjnym frontem, skierowanym ku ulicy, była zawsze
wąska ściana szczytowa, w której centralnie umieszczano drzwi.
Pomiędzy budynkami zachowywano wąskie przejścia, pozwalające
na komunikację pomiędzy ulicą a brzegiem. Rozdzielenie
budynków miało zapobiegać także - w wypadku pożaru -
przenoszeniu się ognia. Taki obraz ulicy Wiejskiej to już
oczywiście przeszłość. Większość drewnianych domów
rybackich uległa zburzeniu podczas wojny lub rozebrano je, by
wznieść na ich miejscu murowane, wygodne pensjonaty.
Poprowadzenie asfaltowej jezdni zmieniło całkowicie dawny,
osiowy układ przestrzenny ulicy, na której środku rosły
kiedyś dające cień lipy, otoczone podporami do suszenia sieci
i ryb oraz znajdowały się studnie lub pompy umożliwiające
czerpanie podskórnych wód.
22 czerwca 2001 przed budynkiem mieszczącym obecnie Leśnictwo
Hel odsłonięta została pamiątkowa tablica upamiętniająca
żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza, wsławionych podczas
Obrony Hclu we wrześniu 1939 r. W budynku tym do 2 października
1939 r. mieściła się dawna siedziba KOP.
Opracowano na podstawie "Przewodnik po
Helu"